जपानको रोजगारी हावा खाने अवस्थामा

बैदेशिक रोजगारीका लागि आर्कषक गन्तब्य मानिएको जापानमा रोजगारी अबसर खोज्न सरकार उदासिन रहेको रोजगार ब्यबसायीहरुले गुनासो गरेका छन् ।

प्रशिक्षार्थी कामदार प्रणाली अन्तर्गत नेपालबाट औद्योगिक प्रशिक्षार्थी कामदार लैजान नेपाल र जापानवीच सम्झौता भएको आठ बर्षको अबधिमा जम्मा ६७ नेपाली कामदार जापान पुगेका छन् । तर त्यसपछि सम्झौता भएको कोरियाको इपिएस प्रणालीबाट आठ हजारभन्दा बढी नेपाली कोरिया पुगेका छन् ।
जापानको रोजगार बजारमा नेपाली कामदारबारे सरकारले प्रर्बद्धन गर्न नसकेकाले माग पर्याप्त माग आउन नसकेको वैदेशिक रोजगार ब्यबसायी संघका पूर्व अध्यक्ष एलपी साँवा लिम्बु बताउनुहुन्छ । जापानमा गएर मार्केटिङ गर्न निकै महंगो भएकाले ब्यबसायी आफैंले प्रर्बद्धन गर्दा जिट्काले तोकेको लागतमा पठाउन नसकिने रोजगार ब्यबसायीहरु बताउँछन् । सुरुमा नेपाल उद्योग बाणिज्य महासंघलाई प्रशिक्षार्थी कामदार पठाउने अधिकार दिएको भएपनि प्रगति हुन नसक्दा म्यानपावर ब्यबसायीलाई पनि दिइएको थियो । हाल जिट्को अन्र्तगत नेपाली कामदार पठाउन नेपालका १ सय ७१ म्यानपावर सूचिकृत भएका छन् । अहिलेसम्म महासंघले ३० जना र ब्यबसायीले ३७ जना गरि जम्मा ६७ नेपाली कामदारमात्र जापान पठाइएको छ ।
तर, जापानबाट नेपाली कामदारको माग नै नआएको भने हैन् । सूचीकृत कम्पनीहरुले पछिल्लो डेढ बर्षको अबधिमा ९ सय दुई जनाको माग ल्याएका छन् । तर माग ल्याएको लामो समयसम्म पनि नेपाली कामदार जापान जान सकेका छैनन् । माग आएर पनि किन नेपाली कामदार जापान जान सकेका छैनन् भन्ने बिषयमा सरकार र म्यानपावर ब्यबसायीवीच आरोप प्रत्यारोप भइरहेको छ । ब्यबसायीहरुले नेपालस्थित जापानी राजदूतावास, श्रम बिभागल लगायतका निकायले मागपत्र प्रमाणिकरणका लागि महिनौं समय लगाइदिने गरेको आरोप लगाउँछन् । माग आएको लामो समयसम्म पनि कामदार पठाउन नसक्दा उनीहरुको महंगो ब्याजको रकम म्यानपावरमा अड्कीएर बसेको छ ।
जापानमा चिनियाँ कामदारको घट्दो संख्यासँगै सस्तो मूल्यका बिदेशी कामदारको अभाव भइरहेको छ । चिनियाँ कामदारलाई प्रतिस्थापन गर्न पनि नेपाली कामदारको सम्भावना उच्च रहेको जिट्कोले जनाएको छ । कामदारको माग ल्याएर पनि पठाउन नसक्नुमा म्यानपावरहरुलाई जापानी भाषा र प्रकृयाबारे जानकारी नहुनु मुख्य रहेको भन्दै जिट्कोले नेपाली म्यानपावर कम्पनीलाई सघाउन बिज्ञ स्वयंसेवक पठाउन लागेको छ । नेपाल सरकार र म्यानपावर कम्पनीले गम्भीरताका साथ काम गरेमा बर्षमा २० हजारसम्म नेपाली कामदार प्रशिक्षार्थीका रुपमा जापान लैजान सकिने जिट्कोले नेपाल सरकारका अधिकारीहरुलाई आश्वासन दिंदै आएको छ ।
तर, जापानको श्रम बजारमा नेपाली कामदारबारे प्रचार प्रसार गर्न नेपाल सरकारको प्रतिनिधि मानिने नेपाली राजदूतावासले कुनै पहल नगरेको महासंघका पूर्व अध्यक्ष लिम्बु बताउनुहुन्छ । नेपाली राजदूतावासले पर्याप्त पहल गरिदिएको खण्डमा पनि माग धेरै आउने लिम्बुको बिश्वास छ । जापानमा नेपाली कामदारबारे प्रचार प्रसार गर्न नेपाली म्यानपावर ब्यबसायीहरुले रोजगार मेला गर्न एक बर्षदेखि तयारी गरिरहे पनि अहिलेसम्म मूर्तरुप लिन सकेको छैन् ।